หลักฐาน
งานวิจัย กฎระเบียบ ข้อมูลทางการ และตัวเลขตลาดของไทย พร้อมแหล่งที่มาและป้ายบอกประเภทหลักฐาน หากต้องการดูต้นแบบจากที่อื่น ดูได้ที่กรณีศึกษา กรณีศึกษา →
ไม่พบรายการที่ตรงกับตัวกรอง ลองเลือกน้อยลงหรือล้างตัวกรอง
เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2026 สภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ เห็นชอบโครงการเรือธง 2 โครงการ Siam Medica ครอบคลุมสมุนไพร การผลิตชีวภาพ (biomanufacturing) เครื่องมือแพทย์ และ Wellness Estate ส่วน Siam Terra ครอบคลุมอาหารแห่งอนาคต รวมถึงช่องทางเร่งรัด (fast track) การขึ้นทะเบียนข้อความกล่าวอ้างทางสุขภาพของอาหารแห่งอนาคตและสมุนไพร
ในพิธีเปิดงาน ThaiFDA WELLNEXT 2026 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขประกาศเป้าหมายให้ไทยเป็นศูนย์กลางด้านสุขภาพ สุขภาวะ และการมีอายุยืนยาว บนรากฐานของภูมิปัญญาไทย วิทยาศาสตร์ และมาตรฐานที่เชื่อถือได้
การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย 2024 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่าผู้มีอายุ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนถึงร้อยละ 20 ของประชากรในปี 2024 (14.0 ล้านคน) ผลิตภัณฑ์ที่ช่วยให้คนมีสุขภาพดีและพึ่งพาตนเองได้นานขึ้นจึงตอบความต้องการที่เพิ่มขึ้นภายในประเทศ
สถาบันเวลเนสโลก (Global Wellness Institute) ประเมินมูลค่าเศรษฐกิจเวลเนสของไทยไว้ที่ 42.7 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ (≈1.4 ล้านล้านบาท) ในปี 2024 สูงเป็นอันดับ 24 ของโลกและอันดับ 9 ของเอเชียแปซิฟิก จากเศรษฐกิจเวลเนสโลกมูลค่าราว 6.8 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (≈230 ล้านล้านบาท)
AARP ประเมินว่าผู้มีอายุ 50 ปีขึ้นไปสร้างผลผลิตราว 34% ของ GDP โลกในปี 2020 และคาดว่าจะเพิ่มเป็นราว 39% ภายในปี 2050 ผู้ซื้อสูงวัยจึงเป็นตลาดขนาดใหญ่ที่เติบโตต่อเนื่อง
ข้าวหอมมะลิทุ่งกุลาร้องไห้เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) รายการแรกของไทยที่ขึ้นทะเบียนในสหภาพยุโรป เมื่อปี 2013 ข้อกำหนดของสินค้าระบุพันธุ์ข้าว พื้นที่ปลูก และระดับความหอมที่วัดได้ ซึ่งเป็นหลักฐานแบบที่ผู้ซื้อในตลาดพรีเมียมต้องการ
กรมทรัพย์สินทางปัญญาขึ้นทะเบียนสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของไทยแล้ว 269 รายการ ครบทั้ง 77 จังหวัด ในจำนวนนี้ 214 รายการใช้ตราสัญลักษณ์ GI พร้อมระบบควบคุมคุณภาพ ขมิ้นชันสุราษฎร์ธานีเป็นหนึ่งในสมุนไพรเพียงไม่กี่รายการในกลุ่มนี้
การทดลองแบบสุ่มในไทยกับผู้ป่วย 206 คน (อยู่จนจบการศึกษา 151 คน) พบว่าเคอร์คูมินจากขมิ้นชัน ยาโอเมพราโซล และการใช้ทั้งสองร่วมกัน ช่วยลดอาการอาหารไม่ย่อยได้ในระดับใกล้เคียงกัน ผู้ใช้เคอร์คูมินบางรายที่มีน้ำหนักเกินมีผลตรวจการทำงานของตับแย่ลง การตรวจความปลอดภัยจึงยังจำเป็น
การทดลองขนาดใหญ่ในไทยแบบมีกลุ่มยาหลอก ในผู้ป่วยโควิด-19 อาการไม่รุนแรง พบว่าฟ้าทะลายโจรไม่ช่วยลดการเกิดปอดอักเสบหรืออาการของโรค และพบผลข้างเคียงต่อตับ สมุนไพรที่ได้รับความนิยมก็ยังต้องผ่านการทดสอบอย่างเป็นธรรมก่อนกล่าวอ้างสรรพคุณทางสุขภาพ
ภายใต้แผนปฏิบัติการด้านสมุนไพรแห่งชาติ ฉบับที่ 2 (2023–2027) กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือกได้กำหนดสมุนไพรเด่น (Herbal Champions) 15 รายการ นำโดยขมิ้นชัน ฟ้าทะลายโจร และกระชายดำ
ถู โยวโยว (Tu Youyou) ใช้องค์ความรู้การแพทย์แผนจีนค้นพบสารอาร์เทมิซินิน ซึ่งปัจจุบันเป็นยาหลักในการรักษามาลาเรีย เธอได้รับรางวัลโนเบลสาขาสรีรวิทยาหรือการแพทย์ร่วมกับผู้อื่นในปี 2015
เมืองสมุนไพรของไทยแบ่งเป็น 3 บทบาท ได้แก่ ผลิตวัตถุดิบ สร้างอุตสาหกรรมสมุนไพร และนำการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและความงาม เมืองสมุนไพร 15 แห่งที่ได้รับการประกาศก่อนปี 2024 รายงานยอดขายสมุนไพรรวม 1.18 หมื่นล้านบาท (≈350 ล้านดอลลาร์สหรัฐ) ในช่วงปี 2017–2023
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 447, 2023) ซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2024 กำหนดข้อความกล่าวอ้างหน้าที่ของสารอาหาร 135 ข้อความ ข้อความกล่าวอ้างหน้าที่อื่น 8 ข้อความ (สำหรับส่วนประกอบของอาหาร 6 ชนิด) และข้อความกล่าวอ้างการลดความเสี่ยงของการเกิดโรค 4 ข้อความ (สำหรับโซเดียมและไขมันอิ่มตัว) ข้อความที่อยู่นอกรายการต้องผ่านการประเมินและได้รับอนุญาตจาก อย. ก่อน การรู้เรื่องนี้ตั้งแต่ต้นช่วยให้ทีมประหยัดเวลาได้หลายเดือน
นวดไทยได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติโดยยูเนสโกเมื่อปี 2019 มรดกนี้ได้รับการยอมรับทั่วโลกแล้ว ก้าวต่อไปคือหลักฐานด้านผลลัพธ์
การศึกษาขนาดเล็กในไทยกับผู้มีอาการออฟฟิศซินโดรม 33 คน พบว่าการนวดไทย 1 ครั้ง นาน 90 นาที ลดคะแนนความปวดจากราว 5.2 เหลือ 2.8 จากคะแนนเต็ม 10 แต่การศึกษานี้ไม่มีกลุ่มควบคุม จึงยังต้องมีการทดลองที่รัดกุม
งานวิจัยในไทยกับผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อม 60 คน (กลุ่มละ 20 คน) พบว่าลูกประคบสมุนไพรไทยบรรเทาอาการได้ใกล้เคียงยาไอบูโพรเฟนในสามสัปดาห์ เป็นงานวิจัยขนาดเล็กเพียงชิ้นเดียว จึงยังต้องมีการศึกษาที่ใหญ่ขึ้น
เมื่อปี 2024 คณะรัฐมนตรีเห็นชอบการเสนอมวยไทยขึ้นทะเบียนเป็นมรดกวัฒนธรรมกับยูเนสโก และยูเนสโกมีกำหนดพิจารณาในปี 2028
การทดลองที่ขอนแก่นในผู้มีความดันโลหิตสูง 120 คน พบว่าการฟังดนตรีบรรเลงพื้นบ้านไทยวันละครั้งเป็นเวลา 1 เดือน ช่วยลดความดันโลหิตที่วัดเองที่บ้านได้ราว 6/3 มม.ปรอท เมื่อเทียบกับกลุ่มควบคุม แต่ค่าที่วัดในสถานพยาบาลไม่ต่างกัน จึงยังต้องศึกษาเพิ่มเติม
ตรวจสอบเมื่อ 7 พ.ย. 2026 ป้ายประเภทหลักฐานบอกรูปแบบการศึกษา ไม่ใช่ความเห็นของเราต่อผลลัพธ์
ขั้นต่อไป